Τουρισμός στα νησιά, παραλίες και επιτελικό κράτος

Τι κάνει φέτος η κυβέρνηση;

Καθυστερεί τους διαγωνισμούς, δεν συμπεριλαμβάνει τις τοπικές κοινωνίες, τους Δήμους και τις Περιφέρειες και επιβάλλει υπέρογκα τιμήματα. Και ποια είναι τα αποτελέσματα; Παραλίες άδειες από ομπρέλες, επαγγελματίες σε απόγνωση και τουρίστες αντιμέτωποι με τιμές που πολλές φορές ξεπερνούν κάθε λογική.

Όμως ο τουρισμός δεν είναι μόνο ξενοδοχεία και αριθμοί. Είναι άνθρωποι. Είναι οικογένειες που ζουν μια ζωή από την παραλία, εργαζόμενοι, μικροεπαγγελματίες και ολόκληρες τοπικές κοινωνίες.

Στη Ρόδο δεν θέλουμε απλώς τουρίστες. Θέλουμε επαναλαμβανόμενους επισκέπτες. Ανθρώπους που φεύγουν ευχαριστημένοι και γίνονται πρεσβευτές του νησιού μας. Μόνο έτσι προάγεται ο βιώσιμος τουρισμός. Με την ποιότητα, με την ουσιαστική εμπειρία και με το χτίσιμο της μακροχρόνιας σχέσης με τον επισκέπτη — όχι με τη λογική της αρπαχτής μιας σεζόν.

Δεν είναι δυνατόν η τιμή μιας ξαπλώστρας να ξεπερνά κατά πολύ την τιμή ενός δωματίου. Αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχουν υπηρεσίες πολυτελείας. Όμως η πολυτέλεια δεν μπορεί να μετατρέπεται σε αποκλεισμό για τον μέσο επισκέπτη, τον ντόπιο επιχειρηματία ή τον ίδιο τον νησιώτη.

Η πρόσβαση των Ροδιτών και συνολικά των νησιωτών στις παραλίες τους πρέπει να παραμείνει ελεύθερη και ουσιαστική. Οι παραλίες δεν είναι μόνο πηγή εσόδων. Είναι δημόσιος χώρος, κομμάτι της ταυτότητας και της καθημερινότητάς μας.

Όταν το κράτος καταστρώνει σχέδια από ένα γραφείο στην Αθήνα, μακριά από την πραγματική οικονομία, μακριά από τους Δήμους και τους ανθρώπους του τουρισμού, τότε δεν υπηρετεί την ανάπτυξη. Την υπονομεύει.

Η οριζόντια εκμετάλλευση των παραλιών από το κεντρικό κράτος, με υπέρογκα τιμήματα και χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης, στην πράξη παραδίδει τα κλειδιά μόνο σε μεγάλους ομίλους και αποκλείει σταδιακά την τοπική κοινωνία και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Οι Δήμοι πρέπει να έχουν ουσιαστικό ρόλο στη διαχείριση των παραλιών, τόσο ως προς την αξιοποίηση των εσόδων όσο και ως προς την ανάληψη των σχετικών υποχρεώσεων:

• καθαριότητα,
• ναυαγοσώστες,
• προσβασιμότητα για ΑμεΑ,
• υποδομές,
• προστασία του περιβάλλοντος,
• και συνολικά στη βιώσιμη λειτουργία των ακτών.

Το τέλος ανθεκτικότητας πρέπει να μένει στον τόπο που το παράγει. Οι τοπικές κοινωνίες σηκώνουν το βάρος του τουρισμού και πρέπει να έχουν τους αντίστοιχους πόρους για να διατηρούν τον τόπο λειτουργικό και ανθρώπινο, τόσο για τους κατοίκους τους και όσο και για τους επισκέπτες τους.

Ο τουρισμός είναι ένα εύθραυστο «οικονομικό» προϊόν, ένας υπερευαίσθητος συντελεστής παραγωγής. Δεν μπορείς να τον αντιμετωπίζεις σαν φορολογικό cash cow χωρίς ψυχή. Δεν σφάζεις το πρόβατο που σε ταΐζει.

Η συζήτηση για ένα λογικό πλαίσιο χρεώσεων στις οργανωμένες παραλίες, ακόμη και για πλαφόν σε ακραίες περιπτώσεις, είναι κάτι που οφείλουμε να ανοίξουμε σοβαρά ως χώρα.

Η Ελλάδα χρειάζεται ένα νέο μοντέλο τουρισμού:
με ισορροπία, βιωσιμότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.

Έναν τουρισμό που να υπηρετεί τον τόπο, τους ανθρώπους του και τις επόμενες γενιές — όχι μόνο τους αριθμούς.

Ως άνθρωπος του τουρισμού και ως Αναπληρωτής Γραμματέας Τουρισμού του ΠΑΣΟΚ, θεωρώ ότι ήρθε η ώρα να αλλάξουμε στρατηγική. Με περισσότερη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, με ουσιαστική αποκέντρωση και με σεβασμό σε αυτό που πραγματικά κρατά ζωντανά τα νησιά μας: τους ανθρώπους τους.

Παναγιώτης Π. Κουνάκης

 Αν. Γραμματέας Τουρισμού ΠΑΣΟΚ