Η Ελλάδα δεν μπορεί να γίνει μια χώρα μόνο υπαλλήλων

Σχεδόν κάθε μέρα συναντώ έναν φίλο, έναν γνωστό, έναν επαγγελματία που είχε τη δική του μικρή ή μικρομεσαία επιχείρηση.

Φέτος την έκλεισε.

Όχι γιατί δεν ήθελε να δουλέψει.

Όχι γιατί δεν είχε όραμα.

Όχι γιατί δεν προσπάθησε.

Αλλά γιατί δεν άντεξε άλλο.

Σήμερα εργάζεται ως υπάλληλος σε έναν μεγάλο επιχειρηματικό όμιλο.

Και κάπου εδώ γεννιέται ένα κρίσιμο ερώτημα:

Αυτή είναι η ανάπτυξη που θέλουμε;

Μια Ελλάδα όπου οι μικροί εξαφανίζονται και οι μεγάλοι γίνονται συνεχώς μεγαλύτεροι;

Η μικρομεσαία και οικογενειακή επιχείρηση ήταν ανέκαθεν η ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Δημιούργησε θέσεις εργασίας, κράτησε ζωντανές τις τοπικές κοινωνίες, στήριξε την κοινωνική συνοχή και έδωσε σε χιλιάδες ανθρώπους τη δυνατότητα να προοδεύσουν και να διαπρέψουν μέσα από τη δουλειά τους.

Σήμερα όμως βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή πίεση αντιμετωπίζοντας μια ασφυκτική πραγματικότητα:

• Υψηλό ενεργειακό κόστος.
• Αυξημένο εργασιακό κόστος.
• Υψηλά επιτόκια δανεισμού.
• Περιορισμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
• Ανταγωνισμός από μεγάλους ομίλους με ασύγκριτα μεγαλύτερες δυνατότητες.
• Πίεση από τράπεζες και funds που αντιμετωπίζουν τις επιχειρήσεις ως αριθμούς και όχι ως ανθρώπους.

Την ίδια στιγμή, μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι αποκτούν πρόσβαση σε κεφάλαια και χρηματοδοτικά εργαλεία με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους, ενώ ο μικρός επιχειρηματίας – ακόμη κι όταν είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του – καλείται να δανειστεί με πολλαπλάσιο κόστος ή απορρίπτεται εξ αρχής επειδή δεν πληροί δεκάδες προϋποθέσεις.

Μπορεί άραγε να υπάρξει πραγματικά ελεύθερος ανταγωνισμός, όταν η εκκίνηση δεν γίνεται επί ίσοις όροις, αφού οι κανόνες του παιχνιδιού δεν είναι ίδιοι για όλους;

Τα τελευταία χρόνια οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες δοκιμάστηκαν από διαφορετικές κυβερνητικές επιλογές, που, με διαφορετικό τρόπο η κάθε μια, τους οδήγησε σε πλήγμα:

Η κυβέρνηση Τσίπρα επέβαλε capital controls, υπερφορολόγηση και ένα ασφαλιστικό σύστημα που επιβάρυνε σημαντικά τους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις τους.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη μπορεί να έφερε μεγαλύτερη δημοσιονομική σταθερότητα, άφησε όμως άλυτα τα μεγαλύτερα προβλήματα της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας. Το ενεργειακό κόστος εκτοξεύθηκε, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση παραμένει προνόμιο των λίγων, οι τράπεζες και τα funds απέκτησαν ακόμη μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ και η αγορά συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο σε λίγους ισχυρούς παίκτες.

Έτσι, πολλοί μικρομεσαίοι επιχειρηματίες αισθάνονται ότι το μόνο που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο θα χαθεί η επιχείρησή τους.

Αργά ή γρήγορα.

Αυτό όμως δεν είναι σχέδιο ανάπτυξης.

Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη μόνο από μεγάλες επιχειρήσεις.

Έχει ανάγκη από χιλιάδες νέες και υγιείς οικογενειακές επιχειρήσεις.

Έχει ανάγκη από ανθρώπους που θα τολμήσουν να δημιουργήσουν, να επενδύσουν και να προσφέρουν στην παραγωγή.

Έχει ανάγκη από νέους που θα κυνηγήσουν τα όνειρά τους, αντί να εγκαταλείπουν την επιχειρηματική τους προσπάθεια, επειδή το σύστημα λειτουργεί εις βάρος τους καθιστώντας τους αποκλειστικά υπαλλήλους.

Υπάρχει άλλος δρόμος.

Ένας δρόμος που δίνει πραγματική δεύτερη ευκαιρία στην παραγωγή, στηρίζει όσους δημιουργούν πλούτο και θέσεις εργασίας και αποκαθιστά την ισορροπία στην αγορά.

Γι’ αυτό χρειάζονται συγκεκριμένες πολιτικές:

• 120 δόσεις για όλες τις οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία.

• Υποχρεωτική συμμετοχή τραπεζών και funds στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ώστε να μην απορρίπτονται αυθαίρετα βιώσιμες προτάσεις.

• Δικαίωμα του δανειολήπτη να εξαγοράζει το δάνειό του με αντίστοιχους όρους με αυτούς που το αποκτούν τα funds.

• Υποχρεωτική προσπάθεια βιώσιμης ρύθμισης πριν από κάθε πλειστηριασμό.

• Ουσιαστική προστασία των εγγυητών, ώστε να μη χάνουν την περιουσία τους άνθρωποι που απλώς στάθηκαν δίπλα σε έναν συγγενή ή συνεργάτη.

• Πραγματική πρόσβαση των μικρομεσαίων στη χρηματοδότηση με λογικά επιτόκια και σύγχρονα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Η ανάπτυξη δεν μετριέται μόνο από τους ισολογισμούς των μεγάλων επιχειρήσεων.

Μετριέται από το αν ο μικρός επιχειρηματίας μπορεί να κρατήσει ανοιχτό το μαγαζί του.

Μετριέται από το αν ένας νέος άνθρωπος μπορεί να ξεκινήσει τη δική του επιχείρηση.

Μετριέται από το αν οι οικογενειακές επιχειρήσεις έχουν μέλλον.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να γίνει μια χώρα λίγων, οικονομικά ισχυρών και εκατομμυρίων υπαλλήλων.

Χρειάζεται μια οικονομία που να δίνει ευκαιρίες σε όλους.

Γιατί χωρίς ισχυρή μικρομεσαία επιχειρηματικότητα δεν υπάρχει πραγματική ανάπτυξη.

Υπάρχει μόνο συγκέντρωση της οικονομικής ισχύος στους λίγους.

Παναγιώτης Π. Κουνάκης

Αν. Γραμματέας Τουρισμού ΠΑΣΟΚ